Introductie
Recentelijk heeft de Autoriteit Consument en Markt (ACM) boetes opgelegd voor bedrijven die consumenten misleiden met ‘valse’ prijsverlagingen, oftewel nepkortingen. Wat betekent deze nieuwe ontwikkeling voor Curaçao? Nepkortingen, wat zijn ze? Bestaat er een wetgeving die de consument beschermt tegen nepkortingen? Waar kun je een nepkorting melden? En, op welke punten moet een Small Island Development State(SIDS) zoals Curaçao, letten bij het invoeren van een wetgeving ter voorkoming van nepkortingen?
Bij een nepkorting is de prijsverlaging nihil, minder dan aangegeven, of er is juist sprake van een prijsverhoging. In al deze gevallen is er sprake van misleiding van de consument, omdat wat wordt aangeboden ‘abusievelijk’ geadverteerd staat als een (hot) deal, dus als een koopje.
Een voorbeeld. Eind februari wordt in winkel A, product X geadverteerd met ‘huidige prijs NAf. 999 en nu voor een special[1] van NAf. 929.’ Op het eerste gezicht lijkt het op een koopje. Echter, blijkt dat mevr. Pinedo, een maand geleden product X in winkel A voor NAf. 839 heeft gekocht. De consument die voor de special gaat komt duurder uit.
Regulering tegen nepkortingen in de Europese Unie
De Europese Unie (EU) heeft in 2023 door de introductie van wetgeving nepkortingen gereguleerd. Met deze wetgeving kunnen alle consumentenautoriteiten in de EU regels toepassen bij toezicht op de ‘van’ naar de ‘voor’ prijs. De laagste prijs wordt bepaald op basis van de laatste 30 dagen (de ‘30-dagen-regel’). Deze prijs is de ‘van’ prijs. Voor de ACM zijn er drie uitzonderingen op deze wet: bederfelijk of beperkt houdbare producten die minder dan 30 dagen op de markt zijn (dan geldt de laagste prijs van de dagen dat het product op de markt is); progressieve- of stapelkortingen (bijv. een korting die oploopt van 10% in de eerste week naar 20% in de tweede week, tot uiteindelijk 50% in de vijfde week). Als deze korting onafgebroken oploopt in een bepaalde kortingsperiode, mag de verkoper maximaal drie maanden verwijzen naar de ‘van’-prijs die aan het begin van de kortingsperiode gold.” (Zie ACM website en Maverick-law blog.)
Toezicht op ‘van’ naar ‘voor’ prijzen door de ACM
De ACM heeft boetes opgelegd aan bedrijven voor nepkortingen. Door de toepassing van de ‘30- dagen-regel’ kunnen nepkortingen worden vastgesteld. In het bovenstaande voorbeeld is er sprake van een nepkorting. De laagste prijs van de laatste 30 dagen was 839 en niet 999. De ACM heeft dus terecht boetes opgelegd voor soortgelijke gevallen zoals vermeld in het voorbeeld.
Nepkortingen op Curaçao?
De ‘30-dagen-regel’ geldt niet voor Curaçao, omdat deze wetgeving alleen van toepassing in de EU. Echter, ook op Curaçao komen soortgelijke gevallen voor als in het voorbeeld. Door het ontbreken van wetgeving, zal het moeilijk zijn om nepkortingen te toetsen, terwijl de consument bij nepkortingen wordt misleid en meestal een hogere prijs betaalt. Kunnen consumenten dit ergens melden? Door melding te maken van deze praktijken, worden ze blootgelegd en gaan de consumenten erop vooruit.
Er is momenteel geen Consumenten Autoriteit op Curaçao. Er bestaat wel een consumentenbond, de Fundashon pa Konsumido. Een Consumenten Autoriteit heeft echter andere taken en bevoegdheden dan een consumentenbond. Een consumentbond behandelt klachten van consumenten en bemiddelt tussen consument en verkoper. Een Autoriteit voor de consument heeft bevoegdheden die een consumentenbond niet heeft, zoals het opleggen van boetes. Om praktijken van nepkortingen een halt toe te roepen is de oprichting van een Consumenten Autoriteit essentieel. Zo’n Autoriteit zal o.a. belast worden met het formuleren van beleid of wetgeving voor toezicht op nepkortingen. Dit kan mogelijk resulteren in een soortgelijke regel als de ‘30-dagen-regel,’ bijvoorbeeld een ‘3-weken-regel.’ In de meeste landen zijn de Autoriteit Markt en de Autoriteit Consument uit efficiëntieredenen samengevoegd tot één entiteit. Op Curaçao, bestaat nu nog alleen de Autoriteit Markt, de FTAC. Het is raadzaam om de FTAC uit te breiden met een tak voor de Autoriteit Consument.
Wat zou een wet zoals de ‘30-dagen regel’ kunnen betekenen voor Curaçao?
Uit literatuuronderzoek in 2006 bleek dat prijzen in de EU niet vaak veranderen, gemiddeld duurde het meer dan 6 maanden voordat prijzen veranderden. Tegen deze achtergrond, zal de ‘30-dagen-regel’ voor de meeste productgroepen, niet marktverstorend werken, omdat prijzen meestal na een periode van meer dan 30 dagen veranderen. In eilandeconomieën is dit echter anders. In de meeste SIDS veranderen de prijzen vaker. Uit literatuuronderzoek in 2011 blijkt dat prijsveranderingen in kleine eilandeconomieën wekelijks tot maandelijks plaatsvinden. Het overnemen van de ‘30-dagen-regel’ kan hierdoor marktverstorend werken. Er doen zich dus uitdagingen voor bij het hanteren van een periode van 30 dagen in een kleine eilandeconomie zoals Curaçao.
Is het hanteren van een soortgelijke regel als ‘30-dagen-regel’ in een kleine eilandeconomie, zoals Curaçao zinvol?
Curaçao, is als SIDS importafhankelijk. Bij elke import volgt een mogelijke prijsaanpassing, door bijvoorbeeld de verandering van transportkosten. De grootte van de voorraad, de bederfelijkheid, en de vraag zijn enkele factoren die ervoor zorgen dat sommige productgroepen vaker per maand worden geïmporteerd. Dit heeft als mogelijk gevolg, dat de prijzen van sommige productgroepen vaker per maand zullen veranderen dan andere. Het hanteren van 30 dagen in situaties waarbij prijzen van productgroepen vaker per maand veranderen werkt marktverstorend. Immers uit een nieuwe bevoorrading volgt meestal een hogere prijs, en hoewel het om een identiek product gaat, gaat de vergelijking met de laagste prijs in 30 dagen hier niet op. Bij een duur van gemiddeld 21 dagen voor een nieuwe bevoorrading zou een 3-weken-regel een alternatief zijn voor de 30-dagen-regel. Een soortgelijke regel maar met een verschillende periode is dus zinvol in een eilandeconomie zoals Curaçao.
Het gaat hier om een generieke maatregel. Voor welke productgroepen zou dit gelden in een SIDS?
De ACM heeft er voor gekozen om enkele productgroepen (zoals bederfelijke goederen) uit te zonderen. Bederfelijke goederen hebben een kortere levensduur dan 30 dagen. Met ons tropisch klimaat hebben de meeste bederfelijke goederen een nog kortere levensduur dan in de EU. Bederfelijke goederen kunnen beter (ook op Curaçao) worden uitgezonderd. Voor alle andere productgroepen is een soortgelijke regel als de ’30-dagen-regel’ zinvol.
In Nederland is de 30- dagen-regel van toepassing op goederen en niet op diensten. Curaçao heeft een dienstverlenende economie. Nader onderzoek van de Autoriteit Consument is vereist om te bepalen of dienstverlening wel of niet in de wetgeving moet worden opgenomen. Door het opnemen van diensten kunnen bijv. vliegtickets en internet bundels, ook onder de regel vallen.
In Nederland wordt er geen onderscheid gemaakt tussen productgroepen; de 30-dagen-regel geldt bijvoorbeeld zowel voor witgoed als voor schoonmaakmiddelen. Dit maakt het handhaven van toezicht eenvoudiger. Eén generieke regel voor zowel producten als diensten zou mogelijk goed kunnen uitpakken voor Curaçao.
De regel is van toepassing op zowel fysieke als online bedrijven. Tijdens de corona periode was er een toename in het aantal online aanbieders, maar na deze periode is het aantal online aanbieders gestagneerd. Fysieke winkels blijven de meest bezochte verkooppunten op Curaçao. Bij online bedrijven zal het toezicht op de ‘30-dagen-regel’ geen probleem zijn, aangezien de prijzen in een digitale database beschikbaar zullen zijn. Bij fysieke winkels zou er echter elke dag van de maand een prijscontrole moeten plaatsvinden, wat een grootschalige operatie zou vereisen (geschikte apparatuur, software en mankracht).
Deze maatregel beïnvloedt het gedrag van de verkoper
Een mogelijk gevolg van deze maatregel is dat verkopers de prijzen vaker gaan veranderen, waardoor het voor de consumenten moeilijker wordt om nepkortingen te identificeren.
Conclusie
Concluderend kan worden gesteld dat nepkortingen in de EU worden aangepakt door toezicht op alle kortingen en prijsverminderingen, zoals de ‘van’ naar ‘voor’ prijzen. Centraal staat de ‘30-dagen-regel,’ die bepaalt wat de laagste prijs van het product, de ‘van’ prijs zou moeten zijn. Is de echte ‘van’ prijs lager dan de geadverteerde ‘van’ prijs, volgen er boetes, omdat de consument wordt misleid.
Op Curaçao is er geen Autoriteit Consument. Een Autoriteit Consument die misleiding in de vorm van nepkortingen op de productmarkten gaat reguleren komt de consument ten goede. In de meeste landen is het gangbaar dat de Autoriteit Markt en Autoriteit Consument samen worden gevoegd. Voor Curaçao zal dit betekenen dat de FTAC (Autoriteit Markt) wordt uitgebreid met de Autoriteit Consument.
Om te komen tot een doeltreffend beleid gericht tegen nepkortingen, is nader onderzoek vereist op de volgende aandachtspunten: Een soortelijke regel als ‘30-dagen-regel’ op producten die binnen een maand van prijs veranderen, de mogelijkheid voor een soortgelijke regel voor de dienstverlening, de toepassing van toezicht op de fysieke bedrijven en de beïnvloeding van het gedrag van de verkoper.
Geraadpleegde Literatuur
https://www.acm.nl/nl/publicaties/acm-wil-einde-aan-nepkortingen-na-komst-strengere-regels
Caribbean Centre for Money and Finance (2011). Price formation and inflation dynamics. Port of Spain, St. Augustine, Trinidad and Tobago. https://www.ccmfuwi.org/files/publications/monograph_book/PriceFormationandInflationDynamicsintheCaribbean.pdf
Dhyne, Emmanuel, Luis J. Alvarez, Herve Le Bihan, Giovanni Veronese, Daniel Dias, Johannes Hoffmann, Nicole Jonker, Patrick Lunnemann, Fabio Rumler, and Jouko Vilmunen. 2006. “Price Changes in the Euro Area and the United States: Some Facts from Individual Consumer Price Data.” Journal of Economic Perspectives, 20 (2): 171–192.
6 September 2024.
Miriela Carolina
[1] Kortingen op voedselproducten (bederfelijke producten) komen vaak voor, meestal in de korte periode vóór de vervaldata. Het aanbieden van kortingen op non-food producten gebeurt i rond de feestdagen, zoals de kerstperiode, carnaval,, vastenperiode, Valentijnsdag, Back-to- school, Black Friday, Moeder- en Vaderdag. Het is de moeite waard om in deze perioden extra alert te zijn op de aanbiedingen.