Een onderzoek uitgevoerd door de Fair Trade Authority Curaçao (FTAC) werpt nieuw licht op de prijsontwikkelingen en dynamiek binnen de levensmiddelensector op Curaçao. Het sectoronderzoek, werd geïnitieerd naar aanleiding van zorgen van consumenten over stijgende levensmiddelenprijzen. Het onderzoek was primair bedoeld om de FTAC inzicht te verschaffen in de levensmiddelensector. Door inzicht te verschaffen in de complexe marktstructuur van de levensmiddelensector en de impact van bestaande regelgeving, biedt dit onderzoek een waardevol raamwerk voor beleidsmakers. De FTAC hoopt dat de uitkomsten van deze sectorstudie een stimulans vormen voor meer dynamiek en concurrentie in de sector, zodat consumenten kunnen profiteren van eerlijke prijzen en een gezonde marktwerking.
De levensmiddelensector wordt gekenmerkt door een sterke afhankelijkheid van geïmporteerde goederen. Naar schatting komt slechts 10% van de levensmiddelen op Curaçao uit lokale productie. Deze hoge mate van import verklaart deels de prijsschommelingen en gevoeligheid voor wereldwijde marktfactoren. Uit de analyse van de FTAC dat er lokaal eveneens factoren zijn die bijdragen aan deze prijsfluctuaties. Een van de opvallendste bevindingen uit het rapport is dat de prijs van levensmiddelen sinds 2010 veel sneller is gestegen dan die van Curaçao’s belangrijkste handelspartners. In het bijzonder voor de categorieën aardappelen, groenten en fruit. De prijs hiervan is sinds 2010 met bijna 400% gestegen. Een prijsstijging die aanmerkelijk hoger is dan die van andere Caribische eilanden zoals Aruba ondanks de overeenkomsten in marktomstandigheden.
Ook spelen verouderde en soms tegenstrijdige regelgeving en bepaalde marktstructuren die de concurrentie beperken een rol. Tijdens de sectorstudie, die zich uitsluitend richtte op de lokale leveranciers, groothandelaren en detailhandelaren, bleek dat in het bijzonder de grote supermarkten een zeer sterke positie in de markt hebben. Zij gebruiken hun onderhandelingsmacht om gunstige voorwaarden te bedingen, wat de positie van kleinere spelers ondermijnt.
In wet- en regelgeving heeft de FTAC, gebruikmakend van de OECD ‘Competition Assessment Toolkit’, verschillende beperkingen geïdentificeerd die nieuwe ondernemingen ontmoedigen de markt te betreden en concurrentie beperken. Onder deze regelgeving vallen onder meer de importverboden op bepaalde producten, zoals verse groenten en eieren, en het moratorium op de oprichting van nieuwe toko’s en minimarkten.
Om de concurrentie te versterken en verdere prijsstijgingen te beheersen, doet de FTAC een aantal aanbevelingen. Het is volgens de FTAC noodzakelijk om oude beleidsmaatregelen regelmatig te evalueren en zo nodig aan te passen aan veranderende economische en technologische omstandigheden. Allereerst pleit de organisatie voor een herziening van de huidige prijsreguleringen. Daarnaast adviseert de FTAC dat het moratorium op nieuwe minimarkten en toko’s opnieuw wordt beoordeeld, om toetreding van nieuwe bedrijven te vergemakkelijken. Ten slotte raadt de FTAC de overheid aan om nauwlettend toe te zien op de ontwikkelingen in de levensmiddelensector en een diepere analyse te verrichten naar de factoren die ten grondslag liggen aan de forse, en van onze handelspartners afwijkende, prijsstijgingen.
De FTAC gaat naar aanleiding van het sectoronderzoek de komende periode ook nader onderzoek verrichten naar o.a. verticale overeenkomsten en adviesprijzen binnen de sector. Verdere analyse is nodig om dieper inzicht te vergaren in de interacties tussen de verschillende actoren in de waardeketen en hun impact op de lokale markt. Bijzonder aandacht zal worden besteed aan de relatie tussen de leveranciers in de upstream market en de kleine afnemers zoals de toko’s/ minimarkten in de downstream market. De FTAC zal na afronding van het onderzoek een leidraad over verticale overeenkomsten voor ondernemers publiceren, waaruit duidelijk moet worden wat wel of niet binnen de kaders van de Landsverordening mag.
U kunt het volledige onderzoeksrapport op de website van de FTAC lezen. (Klik hier)
Tijdens een bezoek van de FTAC aan het Ministerie van Economische Ontwikkeling op 25 oktober jl. heeft de Voorzitter van de FTAC, mevrouw Miroslava Wedervoort het Jaarverslag 2023 en het Rapport sectoronderzoek Levensmiddelensector aan de Minister van Economische Ontwikkeling a.i. de heer Charles Cooper overhandigd.